Bozkır Halk Oyunları

Bozkır Türkülerimizi söyleriz Bozkır’da. Bu türkülerimizle birlikte; evimizde, obamızda, köyümüzde, kasabamızda, Bozkırımız’da, Konyamız’da ve Türkiyemiz’de oyunlarımızı da oynarız, dans ederiz. Türkülerimizin ritmine eşlik eder ellerimizdeki kaşıklar veya parmaklarımızdaki şıkırtı sesleri. Nişanımız, düğünümüz ve şenliğimizde oynarız oyunlarımızı...
Sadece Bozkır İlçesi’nin değil, Konya İli’nin ve ülkemizin tanınan Halk Oyunları Ekipleri’nden olan “Bozkır Halk Oyunları Ekibi” veya Bozkır Halkı arasındaki söyleyiş şekli ile “Bozkır Ekibi”nin sergilediği figürler insanlarımızı hemen harekete geçirerek kıpır kıpır oynatmaktadır. Halkımız arasında, “Bozkır Ekibi’nin gösterileri hasta insanı bile yatağından kaldırarak, hastayı oynatabilmektedir” şeklinde yaygın bir söylenti de mevcuttur.
Taşeli Platosu’ndaki yerleşim yerlerinin halk oyunları birbirlerine benzediği gerçeğinden hareketle; Bozkır İlçesi’nin halk oyunlarını, bu platoda bulunan İçel, Karaman, Konya ve Antalya İlleri’nde yaşayan vatandaşlarımız ile ülkemizdeki diğer vatandaşlarımızın büyük bir kısmının bildiği, gördüğü ve tanıdığına inanmaktayız.
Bozkır Halk Oyunları veya Bozkır Folklor Ekibi’nin oyunları özel yapılmış olan şimşir tahta kaşıklarla oynanmaktadır. Oyunlar kaşıkla olduğu gibi bazen de, zil ile yürütülebilmektedir. Enstrüman olarak; cümbüş, keman, darbuka, def, ud, saz ve yerine göre klarnet kullanılmaktadır. En az iki kişi ile oynanabildiği gibi, birlikte guruplar halinde de oynanabilmektedir. Kadınlarımız kendilerine has oyunlarını oynamaktadır. Erkeklerimiz ise Bozkır Ekibi’nin figürlerini oynamaya çalışmaktadır. Oynama yerleri ise; şenlikler, düğünler, nişanlar ve genel amaçlı eğlencelerdir.
Bozkır Ekibi’nin günümüze kadar gelmesinde emekleri bulunan sanatçılarımızı unutmamak gerekir. Bu sanatçılarımızı; saz çalanlar, oyuncular ve solistler olarak üç gurupta toplayabiliriz. Bu konuda kendisini büyük bir usta olarak kabul ettiğimiz Mustafa YAYLALI’nın; Nisan 2002’de Bozkır Ekibi’ne ait sazlar, oyuncular ve solistler hakkında verdiği önemli ve tarihi bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Bozkır Ekibi Bir Gösterisinde
Bozkır Ekibi Bir Gösterisinde.

Sazlar:

1-Keman:
Ali SANDAL,
Dereli Solak Ali (Kemanı solak çalardı),
Kayacıklı Çavuş,
Yeniköylü Pepe Kamil,
Çatlı Mustafa DUMAN,
Çatlı Necdet YÜKSEL, (Çatlı Şükrü’ nün oğlu)
Üçpınarlı Musa’nın Mehmet GÜRHAN,
Yazdamılı Mevlüt YALÇINKAYA,
Öğretmen Metin ERDEM,
Müzisyen Mehmet SELEK,
Kayhan SELEK,

2-Cümbüş:
Dere Kasabası’ndan Şıppıklı Mehmet KARANFİL,
Çatlı Şükrü YÜKSEL,
Sorkunlu Mehmet Çavuş,
Yazdamılı Ahmet YALÇINKAYA,
Akçapınarlı Çolak Hasan (Hasan ŞAHİN),

3-Def (Ritm saz):
Bozdamlı Musa,
Bademlili Koca Bayram,
Bademlili Hasan Ali,
Sorkunlu Defçi Mustafa,
Yalıhüyüklü Köle’ nin Hasan (Hasan KAYA),
Yazdamılı Ömer YALÇINKAYA,
Balıklavalı Şevket,

4-Darbuka (Ritm saz):
Akçapınarlı Orhan,
Akçapınarlı Çolak Hasan (Hasan ŞAHİN),
Akçapınarlı Hacı Mehmet,
Çatlı Ali ÇAKAL,

Bozkır Belediye Binası Açılışında Bozkır Halk Oyunları Gösterisi (2002)

Bozkır Belediye Binası Açılışında Bozkır Halk Oyunları Gösterisi. (2002)

5-Saz:
Sopranlı Başaran (Bağyurdu Köyü’nden Mehmet BAŞARAN),
Çatlı Ankaralı’nın Ali,
Sorkunlu Kekliğin Oğlu Mustafa,
Akçapınarlı Abdurrahman ARSLANKAYA,
Dereli Adil Beğ,
Çatlı Mustafa YAYLALI,
Dereli Mehmet İNCE,

Bedia AKARTÜRK

Arslan Mustafa’yı Söyleyen Bedia AKARTÜRK’e
Oyunu İle Eşlik Eden Halk Oyunu Ustası Mustafa YAYLALI. (1998)

6-Klarnet:
Sopranlı Mehmet,
Meyreli Osman ÇAKMAK (Harmanpınar Kasabası’ndan),


7-Ud:
Çatlı Şükrü’nün oğulları: Mustafa, Osman, Ulaş, (Soyisimleri: YÜKSEL),
Öğretmen Abdullah ORHAN,
Çatlı Sami ÇELİK,

2-Oyuncular:
Dereli Davulcu Ahmet,
Dereli Iraz’ın Mehmet,
Akçapınarlı Kılıç Hasan,
Akçapınarlı Ahmet GÜLER,
Akçapınarlı Hacı Mehmet,
Akçapınarlı Abdurrahman ARSLANKAYA,
Akçapınarlı Çolak Hasan (Hasan ŞAHİN),
Akçapınarlı Mehmet Ali,
Çatlı Kara Bela,
Çatlı Hayrullah YAYLA,
Çatlı Cemal ÖZİÇ,
Çatlı Mustafa YAYLALI,
Çatlı Necdet YÜKSEL,
Çatlı Ecevit YÜKSEL,
Üçpınarlı Yılmaz İŞLEYİCİ ve kardeşleri,
Üçpınarlı Köçek Hoca ( Mahmut KÜÇÜKÇAĞLAR),
Üçpınarlı Hidayet,
Yazdamılı Orhan ve Ramazan ÖZDEMİR,
Yazdamılı Mustafa, Hasan ve Dursun YALÇINKAYA,
Yazdamılı Pardı’nın Mehmet,
Ulupınarlı Durmuş,
Asarlıklı Serçe’nin Ahmet ve İbrahim (Hisarlık Kasabası’ndan),

3-Solistler:
Yalıhüyüklü Muzaffer SARIKAYA (Keleş),
Yalıhüyüklü Köle’nin Hasan ( Hasan KAYA),
Çatlı Mustafa YAYLALI,
Çatlı Ali SANDAL,
Çatlı Necdet, Osman ve Mustafa YÜKSEL,
Dereli Mehmet İNCE,
Akçapınarlı Abdurrahman ARSLANKAYA,
Akçapınarlı Hasan ŞAHİN,
Yazdamılı Ömer, Ahmet ve Mevlüt YALÇINKAYA,
Bozdamlı Defçi Musa,
Sopranlı Başaran (Bağyurdu Köyü’nden Mehmet BAŞARAN),
Mehmet SELEK,
Metin ERDEM,
Çatlı Sami ÇELİK.

Bu sanatçılar; Bozkır Türkülerini hem çaldılar, hem söylediler, hem de oynadılar. Onlar kültür temsilciliğini fedakârca gerçekleştirdiler.

C-Bozkır Halk Oyunları Giysileri İle Mahalli Giysiler:

Bu çalışmaya destek olan Mustafa YAYLALI ve Ayşe ŞENEL’in (KÖSE), Bozkır Halk Oyunları’nda giyilen kadın ve erkek giyimine ait fotoğrafları ise aşağıda sunulmuştur:

 

Bozkır Halk Oyunları Giysisi İle Mustafa YAYLALI Bozkır Halk Oyunları Giysisi İle Mustafa YAYLALI

Bozkır Halk Oyunları Giysisi İle Mustafa YAYLALI

Bozkır Kadın Halk Oyunları Giysisi

Bozkır Kadın Halk Oyunları Giysisi

Yukarıdaki bilgiler; Araştırmacı Yazar Ali Ulvi ÜLKER'in "KÜLTÜR DİLİYLE BOZKIR" adlı kitabından alınmıştır.